Cordanoğlu / Vural Ailesi · Sayfa 4
Aşağı Kışlacık'a Göç
1800'lerin başında Dağönü'den yeni bir yuvaya uzanan yolculuk
🚌 Göçün Arka Planı
Cordanoğulları'nın Aşağı Kışlacık'a yerleşmesi bir anda olmamıştır. 1800'lü yılların başında gerçekleşen bu göç, yüzyıllar boyunca dağlık iç kesimlerde yaşayan Doğu Karadeniz ailelerinin kıyı bölgelerine yöneldiği geniş bir göç dalgasının parçasıdır.
Dağönü, denizden yüksekte ve sert iklimli bir köydür — 2008 anketinde kış mevsiminde köyde nüfusa bile rastlanmamıştır. Bu zorlu coğrafyadan daha ılıman ve verimli kıyı bölgelerine inen ailelerden biri de Cordanoğulları olmuştur.
🚌 Göç Yolu
Dağönü'den Aşağı Kışlacık'a — Adım Adım
Başlangıç
Dağönü (Hanlut)
Varhalı Cordanlı Mahallesi — yüksek dağ köyü
→
Geçiş
Hayrat İlçesi
Of ilçesine bağlı iç bölge yolu
→
Varış
Aşağı Kışlacık
Of'a 6 km — 160 m rakım — kıyı iklimi
→
Yerleşim
Kalıcı Yuva
Çay, fındık tarımı — köyde kök salmak
Dağönü'den Aşağı Kışlacık'a uzanan bu yol, Karadeniz'in dağ köylerinden kıyı bölgelerine gerçekleşen büyük göç dalgasının tipik bir örneğidir. Aynı dönemde Dağönü'nden ayrılan diğer aileler de (Koskoroğulları/Kayalar, Abdioğulları/Aydınlar) Aşağı Kışlacık'a yerleşmiştir. Bu, Cordanoğulları'nın yalnız değil, hemşehrileriyle birlikte göç ettiğini göstermektedir.
❓ Neden Göç Ettiler?
❄️ İklim
Dağönü, kış mevsiminde neredeyse terk edilen bir yüksek dağ köyüdür. 830 hane kayıtlı olmasına karşın 2008'de kışın nüfusa rastlanmamıştır. Kıyı bölgelerinin ılıman iklimi çok daha yaşanabilirdi.
🌿 Tarım
Aşağı Kışlacık, Karadeniz'e yalnızca 6 km mesafede, 160 m rakımda verimli bir kıyı köyüdür. Çay ve fındık tarımı için ideal iklim koşulları; dağ köyünün sert toprağıyla kıyaslanamaz avantaj sunmaktaydı.
👪 Akrabalık
Sanlier-Zando kaydına göre Dağönü'den üç farklı aile aynı anda Aşağı Kışlacık'a yerleşmiştir: Cordanoğulları, Koskoroğulları ve Abdioğulları. Bu, örgütlü bir göç hareketine işaret eder.
📈 Ekonomi
19. yüzyılın başında kıyı Karadeniz'de çay ve fındık tarımının gelişmesiyle yeni geçim kapıları açılmıştı. Dağönü'nün hayvancılık odaklı ekonomisi bu yeni fırsatların gerisinde kalıyordu.
📅 Göç ve Yerleşim Kronolojisi
-
1554–1681Dağönü'de KökleşmeOsmanlı belgelerine göre Hanlut (Dağönü) köyü 1554 sonrasında kurulmuş, 1681'de 36 Müslüman haneden oluşmaktaydı. Cordanoğulları bu dönemde Varhalı Cordanlı mahallesinde yerleşik haldeydi.
-
1700'ler sonuİlk Kıyı TemaslarıSanlier-Zando kaynağına göre 1700'lerin sonlarından itibaren dağ köylerinden sahil kesimlerine "çalışma ve geçinme maksatlı inip çıkmalar" başlamıştır. Cordanoğulları'nın kıyıyla tanışması bu dönemlere denk gelir.
-
1800'ler başıKalıcı Göç — Aşağı Kışlacık'a YerleşimSanlier-Zando'nun Aşağı Kışlacık tarihine göre "1800'lü yılların başında" Dağönü'den Cordanoğulları (Vurallar), Koskoroğulları (Kayalar) ve Abdioğulları (Aydınlar) köye yerleşmiştir. Bu üç ailenin aynı anda göç etmesi, olasılıkla akraba ya da komşu olan bu grupların birlikte hareket ettiğini düşündürür.
-
1834Osmanlı Nüfus Defteri1834 Of Nüfus Defteri'nde Aşağı Kışlacık köyü kayıtları yer almaktadır. Bu tarihe gelindiğinde Cordanoğulları köyde yerleşik ve kayıtlı bir aile haline gelmiş olmalıdır.
-
1872Tapu Kayıtları1872 tarihli tapu kayıtlarında köy ve çevresindeki sülale adlarına rastlanmaktadır. Bu tarih, ailenin arazi sahibi olduğuna işaret eder — göç eden her ailenin ilk amacı toprak edinmekti.
-
1916Rus İşgali ve DirenişRus işgali sırasında köy halkı zorla göç etmek zorunda kaldı. Ali Vural, bu dönemdeki Of Direnişi'ne katılmış ve gazi olmuştur. Aile, diğer köylülerle birlikte zorlu muhacirlik sürecini yaşadı.
-
1916 sonrasıKöye Dönüş ve Yeniden İnşaSavaşın ardından aileler köylerine döndü. Cordanoğulları da çay ve fındık bahçelerini büyüterek köyde köklerini derinleştirdi. Sanlier-Zando taziyeleri bu dönemde köyde yaşayan aile fertlerini kayıt altına almıştır.
⚖ İki Köy — İki Hayat
Cordanoğulları'nın bıraktığı ve yerleştiği köylerin temel farkları:
Dağönü (Hanlut) — Köken
- Hayrat ilçesi — dağlık iç kesim
- Yüksek rakım — sert kış iklimi
- 830 hane — kışın boş köy
- Hayvancılık ağırlıklı ekonomi
- 10 cami, 3 mescid
- Varhalı Cordanlı Mahallesi
Aşağı Kışlacık — Yeni Yuva
- Of ilçesi — kıyıya 6 km
- 160 m rakım — ılıman iklim
- 150 hane — 234 kalıcı nüfus
- Çay ve fındık tarımı
- 3 cami, Şeref Çay Fabrikası
- Cordanoğulları → 6 soyadı kolu
👪 Birlikte Göç Edenler
Dağönü'den Aşağı Kışlacık'a Gelen Diğer Aileler
Cordanoğulları yalnız değildi. Sanlier-Zando kaynağına göre aynı dönemde Dağönü'den üç aile birden Aşağı Kışlacık'a yerleşmiştir:
Cordanoğulları (Vurallar) — Bugünkü Vural, Cordan, Cordanoğlu, Vuraloğlu, Üstünel, Dosun soyadlarının atası
Koskoroğulları (Kayalar) — Bugünkü Kaya soyadını taşıyanların Dağönü kolu
Abdioğulları (Aydınlar) — Bugünkü Aydın soyadını taşıyanların Dağönü kolu
Bu üç ailenin birlikte göç etmesi, ortak bir karar ya da köydeki yakın akrabalık bağlarının sonucu olabilir. Aşağı Kışlacık'ta da komşuluk ilişkilerini sürdürmüş olmaları kuvvetle muhtemeldir.
Cordanoğulları (Vurallar) — Bugünkü Vural, Cordan, Cordanoğlu, Vuraloğlu, Üstünel, Dosun soyadlarının atası
Koskoroğulları (Kayalar) — Bugünkü Kaya soyadını taşıyanların Dağönü kolu
Abdioğulları (Aydınlar) — Bugünkü Aydın soyadını taşıyanların Dağönü kolu
Bu üç ailenin birlikte göç etmesi, ortak bir karar ya da köydeki yakın akrabalık bağlarının sonucu olabilir. Aşağı Kışlacık'ta da komşuluk ilişkilerini sürdürmüş olmaları kuvvetle muhtemeldir.
"Daha sonra köyü Dağönü köyünden (Hanlut-cordanlı) Cordanoğulları (Vurallar) gelmişlerdir. Yine Dağönü köyünden (Hanlut) Koskoroğulları (Kayalar) ve Abdioğulları (Aydınlar) gelmişlerdir."
— sanlier-zando.com, Aşağı Kışlacık Köyü tarihi